Geologia
Płyty kontynentalne
Platformy kontynentalne
Baseny
Przedłużenia płyt
Płyty oceaniczne0-20 mln. lat
20-65 mln. lat
>65 mln. lat
Geologia (z grec. gê - Ziemia, logos - słowo, nauka) – jedna z nauk o Ziemi, zajmuje się budową, własnościami i historią Ziemi oraz procesami zachodzącymi w jej wnętrzu i na jej powierzchni, dzięki którym ulega ona przeobrażeniom. W szerszym znaczeniu geologia dotyczy również innych planet skalistych.
Spis treści |
[edytuj] Historia geologii
Pierwsze próby wyjaśnienia procesów przyrodniczych podejmowali już filozofowie starożytni. Heraklit z Efezu za przyczynę wszechrzeczy uważał ogień. W pismach Herodota znajdujemy informacje ściśle geologiczne. Arystoteles sądził, że lądy były wielokrotnie zalewane przez morze. Eratostenes z Cyreny w dziele Geographica stworzył podwaliny nauk geograficznych.
Pliniusz Starszy w I w n.e. napisał 37 ksiąg Historii naturalnej, która przez wiele wieków była głównym źródłem wiedzy w zakresie nauk o Ziemi (zwłaszcza mineralogii).
Wieki średnie były okresem zastoju w europejskich naukach przyrodniczych. Dopiero rozwój górnictwa przyniósł wiele nowych obserwacji z dziedziny geologii.
W XVII i XVIII w. wzrosło zainteresowanie wnętrzem naszej planety. Hipotezy dotyczące powstania i budowy Ziemi znajdujemy w dziełach Kartezjusza, Athanasiusa Kirchera czy Georga-Louisa Buffona.
W tym czasie Abraham Gottlob Werner - niemiecki mineralog i geolog - wykładał na Akademii we Friebergu geologię pod nazwą geognozji. Przełom XVIII i XIX wieku był okresem ostrych starć pomiędzy zwolennikami dwóch kierunków w geologii: neptunizmu i plutonizmu.
Na przełom XVIII i XIX wieku przypada również aktywność Stanisława Staszica, którego dzieło O ziemiorództwie Karpatow i innych gor i rownin Polski, wydane w 1815 r., było pierwszym w języku polskim, obszernym opisem budowy geologicznej Polski i krajów ościennych.
W XIX wieku uwagę geologów przyciągały problemy posłużenia się szczątkami organicznymi zawartymi w skałach (skamieniałości) przy ustalaniu wieku skał. William Smith wprowadził pojęcie skamieniałości przewodniej i stworzył zasady stratygrafii. Badania skamieniałości pozwoliły Georgesowi Cuvierowi, twórcy paleontologii, sformułować teorię katastrof (w końcu XX wieku teoria ta odżyła pod nazwą neokatastrofizm). Przeciwnikiem teorii Cuviera był Charles Lyell, który rozwinął hipotezę Jamesa Huttona znaną pod nazwą uniformitarianizmu.
Rozwój nowoczesnej geologii datuje się od połowy ubiegłego wieku. Eduard Suess, zajmujący się głównie tektoniką, stworzył syntezę wiedzy geologicznej przełomu XIX i XX wieku. Léonce Élie de Beaumont stworzył teorię kontrakcji, zgodnie z którą procesy górotwórcze zachodzące na Ziemi miałyby być związane z jej kurczeniem się. James Dwight Dana był twórcą systematyki minerałów, a także wprowadził do geologii termin geosynklina. Olbrzymie znaczenie miały prace Alfreda Wegenera, którego poglądy leżą u podstaw współczesnej teorii tektoniki płyt litosfery, najpełniej tłumaczącej niemal wszystkie zjawiska rządzące ewolucją skorupy ziemskiej.
[edytuj] Podział
W miarę postępu badań wyodrębniły się liczne działy geologii, które dzisiaj są w znacznym stopniu naukami samodzielnymi. Najważniejszymi z nauk geologicznych są:
- Geologia podstawowa
- Geologia stosowana - wykorzystuje wyniki geologii podstawowej do celów praktycznych;
Naukami pomocniczymi w geologii są kartografia geologiczna oraz paleontologia, zwłaszcza w zagadnieniach dotyczących biostratygrafii. Dziedziną pokrewną jest geofizyka.
[edytuj] Zobacz też
- ery i okresy geologiczne
- przegląd zagadnień z zakresu geologii
- geofizyka - geochemia - geomorfologia - Paleoklimatologia
- mineralogia - petrografia
- paleontologia
- tektonika - stratygrafia
- górnictwo
- geotechnika
- geoinformatyka
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Państwowy Instytut Geologiczny
- Instytut Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk
- Departament Geologii i Koncesji Geologicznych Ministerstwa Środowiska
Katalog stron internetowych sylwester w szczawnicy sliding door Hotel nad morzem Warszawa praca Mysłowice swetry ciążowe los mejores fondos de pantalla cfd report Kartki świąteczne mozaika
| Komorowski sprawdza decyzje L. Kaczyńskiego |
|
Prezydent Bronisław Komorowski analizuje wszystkie ustawy skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez swojego poprzednika - Lecha Kaczyńskiego. Jak podkreślił, chce sprawdzić m.in., które z nich trafiły tam ze względów politycznych.
|
| Komorowski: Są ważniejsze sprawy niż krzyż |
|
Prezydent Bronisław Komorowski powiedział dziś dziennikarzom w drodze z Paryża do Berlina, że w czasie wizyty zagranicznej, daleko od kraju, w innych proporcjach widzi się problem tego, co dzieje się przed Pałacem Prezydenckim. Jak dodał, w jego oczach zmalało znaczenie tej kwestii.
|
| Prezydent Filipin: Biorę winę na siebie |
|
Nowy prezydent Filipin Benigno Aquino powiedział dziś, że jest odpowiedzialny za źle przeprowadzony szturm policji na porwany autokar z zagranicznymi turystami w Manili - poinformowała filipińska telewizja GMA.
|
| Ryzykowny pościg pod prąd z powodu kota |
|
Pewien Japończyk jechał 90 kilometrów autostradą pod prąd i rozbił pięć policyjnych blokad. Dlaczego? Ponieważ zdechł jego kot.
|
| "NYT": Zbyt ambitne cele izraelsko-palestyńskich rozmów |
|
Komentując wznowienie izraelsko-palestyńskich rozmów pokojowych, "New York Times" pisze, że w Izraelu coraz częściej słychać głosy, iż obie strony mierzą zbyt wysoko, a dobrym krokiem byłoby "tymczasowe rozwiązanie" konfliktu.
|