Grzbiet śródoceaniczny - silnie wydłużona wypukła forma dna oceanicznego, o stromych stokach, położona zazwyczaj pośrodku oceanów, oddzielająca od siebie dwa baseny oceaniczne.

Grzbiety śródoceaniczne są to największe struktury linijne na powierzchni Ziemi. Ich łączna długość wynosi ok. 60 000 km. Szerokość grzbietów oceanicznych dochodzi do 400 km. Grzbiety wznoszą się ok. 2 km ponad powierzchnię dna oceanicznego - równi abisalnej. W środku większości z nich, wzdłuż całego grzbietu ciągnie się dolina ryftowa o szerokości do 50 km i głębokości 1-2 km. W dolinie ryftowej dochodzi do wylewów magmy. W miejscu rozchodzenia się dwóch płyt oceanicznych wdzierają się nowe masy bazaltu, powodując powstawanie nowej skorupy oceanicznej, i co za tym idzie, powiększanie dna oceanicznego. Jest to tzw. strefa spreadingu, gdzie dwie płyty litosfery oddalają się od siebie. Doliny ryftowe tworzą tzw. krawędzie oceaniczne.

Wiek skorupy oceanicznej od doliny ryftowej na zewnątrz, w stronę kontynentów jest coraz starszy. W grzbietach, gdzie tempo tego procesu jest wyższe, tj. wydobywa się w nich więcej magmy, nie powstają doliny ryftowe. Grzbiety śródoceaniczne są zazwyczaj potrzaskane poprzecznymi uskokami transformującymi.

Niekiedy terminem 'grzbiet śródoceaniczny' określa się formy, których powstanie nie jest związane ze spreadingiem dna oceanicznego, ale z przesuwaniem się płyty oceanicznej ponad tzw. plamą gorąca, jak to jest w przypadku Grzbietu Hawajskiego i Cesarskiego.

[edytuj] Ważniejsze grzbiety śródoceaniczne

• Ocean Spokojny: Południowopacyficzny, Norfolk, Huntera, Południowofidżyjski, Tonga, Tubuai, Wooldark, Kiusiu-Palau, Mariański, Honsiu, Środkowopacyficzny, Cesarski, Hawajski, Kokosowy, Sala y Gomez, Nazca, Juan Fernandez

• Ocean Atlantycki: Mendelejewa, Łomonosowa, Nansena, Jan Mayen, Islandzki, Reykjanes, Śródatlantycki, Północnoatlantycki, Południowoatlantycki, Kajmański, Scotia (dawniej: Południowoantylski), Wielorybi

• Ocean Indyjski: Afrykańsko-Antarktyczny, Zachodnioindyjski, Środkowoindyjski, Maskareński, Murraya, Arabsko-Indyjski, Malediwski, Wschodnioindyjski, Grzbiet Zachodnioaustralijski, Australijsko-Antarktyczny, Kergueleński.

[edytuj] Zobacz też

• Formy ukształtowania dna oceanicznego.
• przegląd zagadnień z zakresu geografii

Nowotwory garnki paznokcie warszawa sieczkarnie joomla nod cfd report gięcie blach unia typ figury pościel

Komorowski sprawdza decyzje L. Kaczyńskiego

Prezydent Bronisław Komorowski analizuje wszystkie ustawy skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez swojego poprzednika - Lecha Kaczyńskiego. Jak podkreślił, chce sprawdzić m.in., które z nich trafiły tam ze względów politycznych.

Komorowski: Są ważniejsze sprawy niż krzyż

Prezydent Bronisław Komorowski powiedział dziś dziennikarzom w drodze z Paryża do Berlina, że w czasie wizyty zagranicznej, daleko od kraju, w innych proporcjach widzi się problem tego, co dzieje się przed Pałacem Prezydenckim. Jak dodał, w jego oczach zmalało znaczenie tej kwestii.

Prezydent Filipin: Biorę winę na siebie

Nowy prezydent Filipin Benigno Aquino powiedział dziś, że jest odpowiedzialny za źle przeprowadzony szturm policji na porwany autokar z zagranicznymi turystami w Manili - poinformowała filipińska telewizja GMA.

Ryzykowny pościg pod prąd z powodu kota

Pewien Japończyk jechał 90 kilometrów autostradą pod prąd i rozbił pięć policyjnych blokad. Dlaczego? Ponieważ zdechł jego kot.

"NYT": Zbyt ambitne cele izraelsko-palestyńskich rozmów

Komentując wznowienie izraelsko-palestyńskich rozmów pokojowych, "New York Times" pisze, że w Izraelu coraz częściej słychać głosy, iż obie strony mierzą zbyt wysoko, a dobrym krokiem byłoby "tymczasowe rozwiązanie" konfliktu.