Plankton (gr. planktós – błąkający się^[1]) – zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie. Nawet jeśli mają narządy ruchu, to są one zbyt słabe, by organizmy te mogły się aktywnie przeciwstawić prądom wodnym i wiatrom, wystarczą natomiast do biernego utrzymywania się w stanie zawieszenia. Zazwyczaj plankton stanowią drobne organizmy, ale zalicza się do niego również organizmy pod postacią meduzy, które mogą mieć znaczne rozmiary.

Nazwy plankton użył jako pierwszy niemiecki zoolog Victor Hensen^{[potrzebne źródło]} w 1887 roku. Badaniami dotyczącymi planktonu zajmuje się planktologia (poszczególne grupy mogą być obiektem badań odpowiednich nauk, takich jak algologia lub mikrobiologia środowiskowa).

Plankton dzieli się na:

• zooplankton (plankton zwierzęcy) - plankton złożony z heterotroficznych organizmów eukariotycznych: pierwotniaki, wrotki, skorupiaki,
• fitoplankton (plankton roślinny) - plankton złożony z organizmów autotroficznych, głównie sinice, zielenice, okrzemki, eugleniny, bruzdnice i kryptomonady,
• bakterioplankton (plankton bakteryjny) - plankton złożony z heterotroficznych organizmów prokariotycznych.

Ze względu na środowisko życia plankton dzieli się na:

• słodkowodny
  • jeziorny (limnoplankton)
  • stawowy (heleoplankton)
  • kałużny (telmatoplankton)
  • rzeczny (potamoplankton)
• słonowodny (haloplankton)

Wyróżniane są następujące kategorie wielkości organizmów planktonowych:

• pikoplankton (<2 μm - głównie bakterie)
• nanoplankton (nannoplankton) (2 μm - 30-50 μm)
• plankton sieciowy (>30 μ - łowiony sieciami planktonowymi)
  • mikroplankton (30-50 μm - 500 μm)
  • makroplankton (> 500 μm - widoczny gołym okiem)
• megaplankton (megaloplankton) (>20 cm - meduzy, osłonice, gronorosty)

Organizmy planktoniczne charakteryzuje znaczna przezroczystość ciała oraz ciężar właściwy zbliżony do ciężaru właściwego wody (około 1,05 g/ml). Są one przystosowane do unoszenia się w toni wodnej. Polega ono na zmniejszeniu masy ciała w stosunku do powierzchni przez wytworzenie różnego rodzaju wyrostków lub zmniejszenie ciężaru właściwego ciała. Wyrazem tego jest obecność lekkich delikatnych pancerzyków, brak ciężkich szkieletów i wytwarzanie różnego typu galaretek (niektóre wrotki) lub kropli tłuszczu (pierwotniaki i widłonogi). Niektóre organizmy posiadają wodniczki gazowe pełniące rolę hydrostatyczną. Pozwalają one również na pionowe przemieszczanie się w toni wodnej. Zazwyczaj organizmy planktonowe są pływakami nieaktywnymi, jednak wiele z nich może poprzemieszczać się za pomocą wici, rzęsek lub odnóży. U organizmów planktonowych występuje często zjawisko cyklomorfozy, polegające na regularnych zmianach wielkości i kształtu ciała w ciągu roku.

Organizmy odbywające cały cykl życia jako planktonty to holoplankton, podczas gdy organizmy, które w planktonie występują tylko przez niektóre stadia rozwojowe to meroplankton. Organizmy osiadłe na organizmach planktonowych to epiplankton. Organizmy, które dostały się do planktonu przypadkowo to tychoplankton.

Za odpowiednik planktonu na lądzie, w środowisku wewnątrzglebowym, można uważać edafon, aczkolwiek jest on trochę szerszym pojęciem w stosunku do planktonu. Drobne organizmy unoszące się w powietrzu nazywane są aeroplanktonem^[2].

[edytuj] Zobacz też

• pleuston
• seston
• Zatrucie toksynami morskimi mięczaków

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

odpady elektroniczne pościel dziecięca Kosmetyki samochodowe Sylwester Anoreksja katalog sitodruk cieszyn ublizovat praca Gdańsk anonse towarzyskie Akcje

Komorowski sprawdza decyzje L. Kaczyńskiego

Prezydent Bronisław Komorowski analizuje wszystkie ustawy skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez swojego poprzednika - Lecha Kaczyńskiego. Jak podkreślił, chce sprawdzić m.in., które z nich trafiły tam ze względów politycznych.

Komorowski: Są ważniejsze sprawy niż krzyż

Prezydent Bronisław Komorowski powiedział dziś dziennikarzom w drodze z Paryża do Berlina, że w czasie wizyty zagranicznej, daleko od kraju, w innych proporcjach widzi się problem tego, co dzieje się przed Pałacem Prezydenckim. Jak dodał, w jego oczach zmalało znaczenie tej kwestii.

Prezydent Filipin: Biorę winę na siebie

Nowy prezydent Filipin Benigno Aquino powiedział dziś, że jest odpowiedzialny za źle przeprowadzony szturm policji na porwany autokar z zagranicznymi turystami w Manili - poinformowała filipińska telewizja GMA.

Ryzykowny pościg pod prąd z powodu kota

Pewien Japończyk jechał 90 kilometrów autostradą pod prąd i rozbił pięć policyjnych blokad. Dlaczego? Ponieważ zdechł jego kot.

"NYT": Zbyt ambitne cele izraelsko-palestyńskich rozmów

Komentując wznowienie izraelsko-palestyńskich rozmów pokojowych, "New York Times" pisze, że w Izraelu coraz częściej słychać głosy, iż obie strony mierzą zbyt wysoko, a dobrym krokiem byłoby "tymczasowe rozwiązanie" konfliktu.