Ryby – Wynurzenia z oceanu

Ryby

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy zwierząt. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Lulem u0.gif

Ryby, ryby właściwe (Pisces) – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami, posiadających szczęki i poruszających się za pomocą płetw. Niezwykle zróżnicowane pod względem budowy zewnętrznej i wewnętrznej, ubarwienia oraz przystosowania do warunków środowiska. Stanowią najliczniejszą grupę (ponad połowę) współcześnie żyjących kręgowców. Na świecie znanych jest około 28 tys. współcześnie żyjących, naukowo opisanych gatunków. Ryby są najstarszymi kręgowcami świata, pojawiły się około 480 mln lat temu. W Polsce występuje około 120 gatunków.

Dział zoologii zajmujący się rybami to ichtiologia.

Spis treści

[edytuj] Występowanie

Wszystkie typy zbiorników wodnych na Ziemi z wyjątkiem zbiorników o skrajnie trudnych warunkach.

[edytuj] Cechy charakterystyczne

  • ciało opływowe, kształtu zwykle wrzecionowatego, przystosowane do pokonywania oporu wody
  • głowa łączy się z tułowiem nieruchomo, nie występuje odcinek szyjny
  • szkielet chrzęstny, częściowo skostniały lub kostny
  • otwór gębowy zaopatrzony w ruchome szczęki
  • kończyny przednie przekształcone w płetwy piersiowe, tylne – w płetwy brzuszne
  • skóra u większości gatunków pokryta łuskami, u niektórych naga (bez łusek), gruba, z licznymi gruczołami śluzowymi
  • wiele gatunków posiada pęcherz pławny
  • oddychają skrzelami, niektóre gatunki mogą oddychać powietrzem atmosferycznym dzięki uchyłkom jelita
  • większość posiada charakterystyczny dla ryb narząd – linię boczną
  • zmiennocieplne
  • zamknięty układ krążenia
  • rozdzielnopłciowe
  • w większości jajorodne
Information icon.svg Osobny artykuł: Anatomia ryb.


← mln lat temu
Ryby
← 4,6 mld 542 488 444 416 359 299 251 200 145 65 23 2


[edytuj] Znaczenie gospodarcze

Ryby przetwarzają bezużyteczne – z punktu widzenia człowiekarośliny i zwierzęta wodne na wartościowe dla niego mięso. Są wykorzystywane na całym świecie w celach konsumpcyjnych, przemysłowych oraz rekreacyjno-poznawczych:

  • Konsumpcja (pożywienie) – od najdawniejszych czasów ryby są jednym z podstawowych składników pożywienia człowieka. Rybie mięso jest łatwo przyswajalne i wartościowe pod względem odżywczym. Zawiera wysokiej jakości białko, jod, fosfor, potas, wapń oraz witaminy A i D.
  • Przemysł – dostarczają surowca dla przemysłu rybnego, farmaceutycznego, do produkcji nawozów, klejów, karmy dla zwierząt i innych (np. z łusek uklei produkowano sztuczne perły i inne tanie imitacje klejnotów).
  • Akwarystyka – stanowią obiekt badań naukowców (laboratoria, ośrodki naukowe), są prezentowane w akwariach publicznych, hodowane w akwariach prywatnych. Istnieje wiele firm wyspecjalizowanych w poławianiu, hodowli i dystrybucji ryb akwariowych.
  • Wędkarstwo – popularny na całym świecie rodzaj hobby i sportu polegający na łowieniu ryb przy pomocy wędki.
  • bioindykatorami czystości wód.

[edytuj] Zagrożenia

Odmienne środowiska w jakich żyją ludzie i ryby nie zmniejszają faktu, że wzajemnie mogą być dla siebie zagrożeniem.

Zagrożenia dla człowieka:

  • niebezpieczeństwo pogryzienia – wiele gatunków dużych, drapieżnych ryb (rekiny, barrakudy) jest zdolnych do zaatakowania człowieka, który z ich punktu widzenia naruszył ich terytorium (np. podczas kąpieli)
  • niebezpieczeństwo zatrucia – mięso ryb jest uważane za smaczne i zdrowe, jednak istnieją gatunki, a nawet całe rodziny ryb, których mięso jest dla człowieka śmiertelnie trujące (takifugu, rozdymkokształtne). Inne natomiast są wyposażone w kolce połączone z gruczołem jadowym (skorpenokształtne).

Zagrożenia dla ryb:

  • przełowienie – nadmierna, niekontrolowana eksploatacja łowisk
  • zatrucie środowiska – ograniczanie obszaru występowania gatunków poprzez pogarszanie parametrów wody

[edytuj] Systematyka

Ryby stanowią takson parafiletyczny, ponieważ każdy klad obejmujący ryby obejmuje również czworonogie (Tetrapoda), które nie są rybami. Z tego powodu tradycyjnie rozumiane ryby (Pisces) nie są już traktowane jako jednostka taksonomiczna.

Obecnie zwierzęta zaliczane do ryb dzielone są na gromady[1]:

Dwie ostatnie gromady łączone są w nadgromadę Osteichthyes – ryby kostnoszkieletowe.

Przypisy

  1. Nelson, 2006

[edytuj] Bibliografia

  1. Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976. 
  2. Ryby : encyklopedia zwierząt. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007. ISBN 978-83-01-15140-9 (seria). 
  3. Joseph S. Nelson: Fishes of the World. John Wiley & Sons, 2006. ISBN 0-471-25031-7. 
  4. Włodzimierz Załachowski: Ryby. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997. ISBN 83-01-12286-2. 

[edytuj] Zobacz też

Commons-logo.svg
Wikisłownik
Zobacz hasło rybaWikisłowniku





absurdalizuje.tk kanapy Gry flash abuzabijczyku.tk stronka zielona herbata alloggio a Venezia Opakowania foliowe Aktualizacja stron www,internetowych,cms,crm Tworzenie gier
Członek zarządu Totalizatora nie zgadza się z CBA
Były członek zarządu Totalizatora Sportowego Sławomir Łopalewski podważył w czasie zeznań przed hazardową komisją śledczą analizę CBA z 2007 r., w świetle której na wprowadzeniu wideoloterii najwięcej skorzystać miał nie państwowy monopolista, a firma GTech.
Niemcy: Sąd odrzuca pozew ws. zderzacza hadronów
Niemiecki trybunał konstytucyjny odrzucił argumentację pewnej kobiety, która domagała się od rządu swego kraju doprowadzenia do wstrzymania eksperymentów z Wielkim Zderzaczem Hadronów koło Genewy, twierdząc, że zniszczą one Ziemię.
Unia ostrzega USA ws. ustawiania przetargów
Komisja Europejska (KE) wyraziła zaniepokojenie możliwymi nieprawidłowościami w przetargu na dostawę samolotów do tankowania w powietrzu dla sił zbrojnych Stanów Zjednoczonych, z którego musiało wycofać się europejskie konsorcjum aerokosmiczne EADS.
Tymoszenko jednoczy opozycję przeciwko Janukowyczowi
Była premier Ukrainy Julia Tymoszenko została ogłoszona dzisiaj przywódczynią zjednoczonej opozycji, która będzie walczyła z antyukraińską - zdaniem opozycjonistów - polityką nowego prezydenta kraju, Wiktora Janukowycza.
Trzęsienie ziemi w Chile zmieniło geografię
Trzęsienie ziemi, które ostatnio nawiedziło Chile, zmieniło geografię całego kontynentu. W jego wyniku miasto Concepcion przesunęło się o co najmniej 3 metry na zachód. Zmiany dotknęły także terenów znacznie oddalonych od epicentrum.