Skorupiaki – Wynurzenia z oceanu

Skorupiaki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Skorupiaki
Crustacea.jpg
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Podtyp skorupiaki
Nazwa systematyczna
Crustacea
Brünnich, 1772
Systematyka w Wikispecies Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Skorupiaki (Crustacea) – podtyp stawonogów, w większości wodnych. Wiele gatunków wchodzi w skład planktonu. Znanych jest ponad 50 tysięcy gatunków.

Spis treści

[edytuj] Budowa zewnętrzna

Wyraźny podział ciała na kilka odcinków (głowa, tułów lub głowotułów, odwłok). Wyraźna segmentacja tułowia i odwłoka. Charakteryzują się dużym stopniem zróżnicowania budowy. Wielkość od 0,5 mm (oczlik) do kilkudziesięciocentymetrowych okazów homarów czy langust. Największy skorupiak to krab japoński. Na głowie znajdują się dwie pary czułków, para oczu złożonych i trzy pary odnóży gębowych (żuwaczki i dwie pary szczęk). Tułów i odwłok mają liczne odnóża, w tym skrzela. Odnóża są dwuczęściowe z wyjątkiem pierwszej pary czułków. U większości ciało pokryte pancerzem (karapaksem). Wiele gatunków pasożytniczych np. spośród wąsonogów (Cirripedia) lub widłonogów (Copepoda) to pasożyty wewnętrzne, których skrajnie uproszczona budowa zewnętrzna i wewnętrzna w niczym nie przypomina budowy wolno żyjących przedstawicieli. Ich przynależność do podtypu skorupiaków określa się na podstawie analizy budowy stadiów larwalnych lub badań genetycznych.

[edytuj] Układ mięśniowy

Skorupiaki mają zginacze i prostowniki, których działanie jest antagonistyczne.

[edytuj] Układ krążenia

Układ krążenia skorupiaków, tak jak innych stawonogów, jest otwarty. Krąży w nim hemolimfa, powstała z wymieszania krwi i płynu jamy ciała. Barwniki oddechowe występujące u skorupiaków to hemocyjanina i hemoglobina.

[edytuj] Układ wydalniczy

Narządami wydalniczymi skorupiaków są metanefrydia znajdujące się w gruczołach czułkowych lub i szczękowych.

[edytuj] Oddychanie

Mniejsze oddychają całą powierzchnią ciała, większe skrzelami lub płucami odwłokowymi.

[edytuj] Rozmnażanie

Większość skorupiaków jest rozdzielnopłciowa, nieliczne są obojnakami. Rozwój może być prosty lub złożony.

[edytuj] Środowisko życia

Zwierzęta wodne, w większości wolno żyjące, rzadziej osiadłe (wąsonogi), nieliczne lądowe – te na ogół składają jaja w morzu, część na lądzie w wilgoci. Pasożyty nieliczne.

[edytuj] Systematyka

Klasyfikacja skorupiaków jest przedmiotem żywej dyskusji specjalistów i w dużej mierze różni się zależnie od źródła. Podana niżej jest uznawana przez wielu specjalistów:[1]

Wedle tej pracy skorupiaki uzyskują rangę podtypu, do którego należy 6 żyjących gromad:

W innych źródłach, np.[2] natknąć się można jeszcze na przestarzały układ systematyczny, w którym skorupiaki są gromadą (podtyp żuwaczkowce) i dzielą się na:

[edytuj] Linki zewnętrzne

[edytuj] Literatura

  • Grabda E. (red.) Zoologia – Bezkręgowce. PWN, Warszawa 1989

Przypisy

  1. Martin, J.W. & Davis, G.E., 2001. An Updated Classification of the recent Crustacea. Natural History Museum of Los Angeles County, Science Series 39.
  2. Balerstet, Lewiński, Prokop, Sabath, Skirmuntt "Biologia 1" zakres rozszerzony, Rumia, Wydawnictwo Pedagogiczne Operon, 2002 ISBN 83-87518-88-3





pozycjonowanie gdynia serwery znaczenie imion Klocki hamulcowe adwokat warszawa urolog nokia 6303 cfd report wózki widłowe działka
Komorowski sprawdza decyzje L. Kaczyńskiego
Prezydent Bronisław Komorowski analizuje wszystkie ustawy skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez swojego poprzednika - Lecha Kaczyńskiego. Jak podkreślił, chce sprawdzić m.in., które z nich trafiły tam ze względów politycznych.
Komorowski: Są ważniejsze sprawy niż krzyż
Prezydent Bronisław Komorowski powiedział dziś dziennikarzom w drodze z Paryża do Berlina, że w czasie wizyty zagranicznej, daleko od kraju, w innych proporcjach widzi się problem tego, co dzieje się przed Pałacem Prezydenckim. Jak dodał, w jego oczach zmalało znaczenie tej kwestii.
Prezydent Filipin: Biorę winę na siebie
Nowy prezydent Filipin Benigno Aquino powiedział dziś, że jest odpowiedzialny za źle przeprowadzony szturm policji na porwany autokar z zagranicznymi turystami w Manili - poinformowała filipińska telewizja GMA.
Ryzykowny pościg pod prąd z powodu kota
Pewien Japończyk jechał 90 kilometrów autostradą pod prąd i rozbił pięć policyjnych blokad. Dlaczego? Ponieważ zdechł jego kot.
"NYT": Zbyt ambitne cele izraelsko-palestyńskich rozmów
Komentując wznowienie izraelsko-palestyńskich rozmów pokojowych, "New York Times" pisze, że w Izraelu coraz częściej słychać głosy, iż obie strony mierzą zbyt wysoko, a dobrym krokiem byłoby "tymczasowe rozwiązanie" konfliktu.