Sole - związki chemiczne powstałe w wyniku całkowitego lub częściowego zastąpienia w kwasach atomów wodoru innymi atomami, bądź grupami o właściwościach elektrofilowych, np. kationy metali, jony amonowe i inne postaci XR₄⁺ (gdzie X = {N, P, As, ...}, R - dowolna grupa organiczna) itp. Sole znalazły liczne zastosowania jako nawozy sztuczne, w budownictwie, komunikacji, przemyśle spożywczym i wielu innych. Sole występują w przyrodzie, jako minerały lub w organizmach żywych w roztworach płynów ustrojowych.

Ogólny wzór soli:

gdzie:

• m - wartościowość metalu
• r - wartościowość reszty kwasowej

np. siarczan(VI) glinu składa się z jonów Al³⁺ oraz SO₄^2-; stosując metodę „na krzyż" uzyskujemy wzór: Al₂(SO₄)₃.

Spis treści 1 Systematyka soli 2 Właściwości soli 3 Nazewnictwo soli nieorganicznych 4 Metody otrzymywania soli 4.1 Siarczek miedzi(II) 4.2 Fosforan(V) magnezu 5 Nazwy potoczne niektórych soli

[edytuj] Systematyka soli

Wyróżnia się:

• sole nasycone, w których nie występują ani grupy hydroksylowe, ani kwaśne atomy wodoru;
• sole nienasycone, które dzieli się na:
  • hydroksosole - zawierające grupy hydroksylowe pochodzące z wyjściowej zasady, zwane solami zasadowymi;
  • wodorosole - zawierające kationy wodoru pochodzące z wyjściowego kwasu, zwane solami kwaśnymi;
• hydraty - sole posiadające wbudowane w sieć krystaliczną cząsteczki wody.

[edytuj] Właściwości soli

Mają budowę jonową i występują w kryształach, w przeciwieństwie do związków kowalencyjnych, gdzie występują one pojedyńczo.

Roztwory wodne soli mocnych kwasów i mocnych zasad mają odczyn obojętny. Sole mocnych kwasów i słabych zasad mają odczyn kwaśny, zaś sole mocnych zasad i słabych kwasów odczyn zasadowy. Sole słabych kwasów i słabych zasad mogą dawać odczyn zasadowy lub kwaśny w zależności od stałych dysocjacji danego kwasu i zasady.

Sole "zasadowe" i "kwaśne" mają zwykle odwrotny odczyn niżby się tego można było spodziewać na podstawie ich nazwy.

[edytuj] Nazewnictwo soli nieorganicznych

 Zobacz więcej w artykule Nomenklatura chemiczna, w sekcji Sole.

[edytuj] Metody otrzymywania soli

1. metal + kwas → sól + wodór(↑) (nie dotyczy metali niewypierających wodoru z kwasów: szlachetnych i półszlachetnych);
2. wodorotlenek metalu + kwas → sól + woda (zwana reakcją zobojętniania);
3. tlenek metalu + kwas → sól + woda;
4. tlenek metalu + tlenek niemetalu → sól (dotyczy tylko soli kwasów tlenowych);
5. wodorotlenek metalu + tlenek niemetalu → sól + woda (dotyczy tylko soli kwasów tlenowych);
6. metal + niemetal → sól (dotyczy tylko soli kwasów beztlenowych);
7. kwas1_(rozp.) + sól1_(rozp.) → sól2(*) + kwas2(*);
8. zasada1_(rozp.) + sól1_(rozp.) → zasada2(*) + sól2(*);
9. sól1_(rozp.) + sól2_(rozp.) → sól3(*) + sól4(*);

legenda:

• (rozp.) - rozpuszczalny
• (↓) - nierozpuszczalny (osad)
• (↑) - produkt gazowy
• (*) - przynajmniej jeden z reagentów opuszcza środowisko reakcji (↓/↑)

[edytuj] Siarczek miedzi(II)

1. Cu(OH)₂ + H₂S → CuS + 2H₂O
2. Cu + S → CuS
3. H₂S + CuCl₂ → CuS↓ + 2HCl
4. Na₂S + CuCl₂ → CuS↓ + 2NaCl

[edytuj] Fosforan(V) magnezu

1. 3 Mg + 2 H₃PO₄ → Mg₃(PO₄)₂ + 3 H₂
2. 3 MgO + 2 H₃PO₄ → Mg₃(PO₄)₂ + 3 H₂O
3. 3 Mg(OH)₂ + 2H₃PO₄ → Mg₃(PO₄)₂ + 6 H₂O
4. 6 MgO + P₄O₁₀ → 2 Mg₃(PO₄)₂
5. 6 Mg(OH)₂ + P₄O₁₀ → 2Mg₃(PO₄)₂ + 6 H₂O
6. 2 H₃PO₄ + 3 MgCl₂ → Mg₃(PO₄)₂↓ + 6 HCl
7. 2 Na₃PO₄ + 3 MgCl₂ → Mg₃(PO₄)₂↓ + 6 NaCl

[edytuj] Nazwy potoczne niektórych soli

Szereg popularnych związków chemicznych będących solami doczekało się nazw własnych: sól antymonowa, sól Bertholleta, sól czerwona, sól emska, sól Fischera, sól glauberska, sól gorzka (sól angielska), sól kamienna, sól karlsbadzka, sól kuchenna, sól mądrości, sól Mohra, sól pinkowa, sól Reineckego, sól z Rochelle (sól Seignette'a), sól Schlippego, sól szczawikowa, sól warzona, sól żółta.

podatek a mieszkanie Prostata Jak zajść w ciążę Sylwester hotele w polsce szkolenia Excel kolektory słoneczne praca Gdańsk Sauna geometria Wynajem notebooków

Buzek: Potrzeba porozumienia w rodzinie "S"

Do jedności i współdziałania mimo różnic wzywał podczas uroczystości z okazji 30-lecia podpisania Porozumienia Jastrzębskiego w Jastrzębiu Zdroju (Śląskie) przewodniczący Parlamentu Europejskiego Jerzy Buzek.

Komorowski sprawdza decyzje L. Kaczyńskiego

Prezydent Bronisław Komorowski analizuje wszystkie ustawy skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez swojego poprzednika - Lecha Kaczyńskiego. Jak podkreślił, chce sprawdzić m.in., które z nich trafiły tam ze względów politycznych.

Dwulatkowi udało się rzucić palenie

Dwuletni Indonezyjczyk Aldi Rizal, który wypalał do dwóch paczek papierosów dziennie, w końcu zerwał z nałogiem - donosi agencja AP. Zdjęcia dziecka, zaciągającego się papierosem, pojawiły się w maju w internecie, wywołując oburzenie na całym świecie.

Komorowski: Są ważniejsze sprawy niż krzyż

Prezydent Bronisław Komorowski powiedział dziś dziennikarzom w drodze z Paryża do Berlina, że w czasie wizyty zagranicznej, daleko od kraju, w innych proporcjach widzi się problem tego, co dzieje się przed Pałacem Prezydenckim. Jak dodał, w jego oczach zmalało znaczenie tej kwestii.

Prezydent Filipin: Biorę winę na siebie

Nowy prezydent Filipin Benigno Aquino powiedział dziś, że jest odpowiedzialny za źle przeprowadzony szturm policji na porwany autokar z zagranicznymi turystami w Manili - poinformowała filipińska telewizja GMA.