Z Wikipedii

Trzęsienie ziemi – gwałtowne rozładowanie naprężeń powstałych w skorupie ziemskiej w czasie ruchów fragmentów litosfery. Z miejsca uwolnienia tych naprężeń (hipocentrum – ogniska trzęsienia ziemi) rozchodzą się fale sejsmiczne. Punkt na powierzchni Ziemi położony nad ogniskiem (epicentrum) to miejsce, gdzie fale docierają najwcześniej i gdzie straty są największe. Siła wstrząsów maleje w miarę oddalania się od epicentrum.

Badaniem trzęsień ziemi zajmuje się sejsmologia.

Spis treści 1 Oznaczanie siły trzęsień ziemi 2 Rodzaje trzęsień ziemi 3 Trzęsienia ziemi w Polsce 4 Przypisy 5 Zobacz też 6 Linki zewnętrzne

[edytuj] Oznaczanie siły trzęsień ziemi

Intensywność wstrząsów sejsmicznych oznacza się za pomocą:

• 12-stopniowej skali Mercallego (skali MCS) – określającej intensywność trzęsienia ziemi,
• otwartej skali Richtera – używa się do ściślejszej oceny siły trzęsienia ziemi skali wielkości (magnitudy).

Pomiary wstrząsów sejsmicznych dokonuje się za pomocą sejsmografów.

[edytuj] Rodzaje trzęsień ziemi

Podział trzęsień ziemi:

• ze względu na przyczynę:
  • tektoniczne – najczęstsze (90%) i najgroźniejsze. Ich przyczyna to gwałtowne rozładowanie energii nagromadzonej w skorupie ziemskiej lub górnym płaszczu. Energia w ośrodkach skalnych kumuluje się, a gdy przekroczy krytyczną wartość, ośrodek pęka powodując wstrząs. Większość trzęsień tego typu powstaje w strefach granicznych płyt litosfery. Trzęsienia tektoniczne występują także w młodych pasmach fałdowych - w strefach, gdzie subdukcja już wygasła. Trzęsienia tektoniczne są związane z przemieszczaniem się mas skalnych w istniejących uskokach lub z powstawaniem nowych, młodych uskoków. Różnią się od trzęsień wulkanicznych tym, że od razu następuje najsilniejszy wstrząs, podczas gdy w trzęsieniach wulkanicznych siła wstrząsów narasta stopniowo.
  • wulkaniczne – stanowią ok. 7% trzęsień. Ich geneza związana jest z gwałtownymi erupcjami wulkanów lub zapadaniem się stropów opróżnianych komór magmowych.
  • zapadowe – związane z obszarami krasowymi, na których dochodzi do zawalania się stropów nad jaskiniami lub innymi próżniami w podłożu. Stanowią ok. 2% ogółu trzęsień, ich skutki są słabo odczuwalne.
  • antropogeniczne – wstrząsy spowodowane tąpnięciami. Do ich powstania może przyczynić się także naruszenie równowagi naprężeń w górotworze bądź też napełnienie zbiornika zaporowego. Na obszarach gęsto zabudowanych mogą spowodować znaczące szkody materialne. Występują na przykład na Górnym Śląsku, w okolicach Bełchatowa, na Dolnym Śląsku i w Pieninach.
• ze względu na głębokość ogniska:
  • płytkie (85%) – do 70 km,
  • średnie (12%) – 70-350 km,
  • głębokie (3%) – głębiej niż 350 km.
• ze względu na powiązanie ze wstrząsem zasadniczym:
  • wstępne – o słabej magnitudzie,
  • zasadnicze – o największej magnitudzie,
  • następcze – po wstrząsie zasadniczym, o zmniejszającej się magnitudzie.
• Przed i po erupcji wulkanu mogą (ale nie muszą) pojawić się wstrząsy typu:
  • foreshock (wstrząsy przed erupcją)
  • aftershock (wstrząsy po erupcji)

Ze względu na częstotliwość występowania trzęsień na danym terenie wyróżnia się obszary:

• sejsmiczne – częstych i silnych trzęsień ziemi,
• pensejsmiczne – rzadkich i słabych wstrząsów,
• asejsmiczne – bez wstrząsów sejsmicznych.

[edytuj] Trzęsienia ziemi w Polsce

Położenie, budowa i ewolucja geologiczna Polski wskazuje, że nasz kraj leży zasadniczo poza obszarami sejsmicznymi kuli ziemskiej. Takie obszary nazywamy asejsmicznymi. O asejsmiczności Polski świadczy budowa geologiczna, w której dominują paleozoiczne i mezozoiczne skały osadowe o miąższości niekiedy do 15 kilometrów. Skały te zalegają na sztywnym podłożu platformy wschodnioeuropejskiej i na w miarę usabilizowanym obecnie fundamencie krystalicznym, objętym paleozoicznymi ruchami orogenicznymi. Ostatnie duże trzęsienia ziemi na obszarze Polski związane są z okresami fałdowań alpejskich, a więc na przełomie ery mezozoicznej i kenozoicznej, tj. ok. 150-200 mln lat temu. Wówczas zostały zmienione tektoniczne główne masywy górskie Sudetów i Gór Świętokrzyskich, w obrębie których powstały liczne uskoki, zręby i rowy tektoniczne. Liczne trzęsienia ziemi występowały rówinież w okolicach Pienińskiego Pasa Skałkowego, który tworzy wyraźną granicę tektoniczną między Karpatami Wewnętrznymi, a Karpatami Zewnętrznymi. Od czasu zakończenia orogenezy alpejskiej notowana jest w Polsce raczej "cisza" sejsmiczna. W czasach historycznych wzmożoną aktywność sejsmiczną na obszarze Polski odnotowano w : Sudetach, Karpatach, na Pomorzu Zachodnim i w Bełchatowie. Ostatnie odczuwalne trzęsienie ziemi w Polsce miało miejsce w województwie łódzkim. Odczuli je najbardziej mieszkańcy okolic Bełchatowa. Trzęsienie to miało siłę 4,4 w skali Richtera co spowodowało uszkodzenia stropów i ścian w niektórych budynkach^[1].. Przyczyną wstrząsów były prace kopalniane.

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

• największe trzęsienia ziemi w historii, trzęsienia ziemi na ziemiach polskich
• cień sejsmiczny, profilowanie sejsmiczne, sejsmika, sejsmometria, stacja sejsmologiczna, strefa sejsmiczna, szum sejsmiczny, tsunami, magnituda, prawo Gutenberga-Richtera
• Przegląd zagadnień z zakresu geografii
• Przegląd zagadnień z zakresu geologii

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Strona Europejskiego Centrum Sejsmologicznego (EMSC)
• Strona Centrum Informacji o Trzęsieniach Ziemi US Geological Survey
• Światowy lokator trzęsień Ziemi

Tłumacz polsko niemiecki rhapsody music downloads free music download programs abrador szczenięta rzeszów Wizytówki pozycjonowanie kraków horoskop ford Poland Hotels żeton do wózka catering kraków

Wał Hadriana zapłonął na całej długości

Wał Hadriana, dawna północna granica imperium rzymskiego, został w sobotę oświetlony gazowymi pochodniami na całej długości około 135 km. Wydarzenie upamiętnia 1600. rocznicę zakończenia rzymskiej okupacji Brytanii.

Wypadek w kopalin ZG Lubin, górnik ciężko ranny

Operator wiertnicy został ciężko ranny w wypadku, do którego doszło w sobotę w kopalni ZG Lubin - poinformowała rzeczniczka prasowa KGHM Polska Miedź S.A. Anna Osadczuk.

Polscy eurokraci podbijają Brukselę

Polacy uważają się za najbardziej zgraną grupę urzędników w Komisji Europejskiej w Brukseli. W rozmowach zapewniają, że nie zapomnieli o Polsce, choć praca w KE nakazuje im bezstronność. Są młodzi, pełni energii i "bez kompleksu wschodniej Europy".

Puck: Policjant uprawiał konopie indyjskie

Zarzut uprawy konopi indyjskich postawiła Prokuratura Rejonowa w Pucku miejscowemu policjantowi. Zakazaną uprawę ponad 50 krzaków znaleziono w czwartek w garażu w Pucku (Pomorskie). Użytkownikiem pomieszczenia jest 22-letni funkcjonariusz.

Komorowski proponuje gentelmeński układ

Marszałek Sejmu Bronisław Komorowski zaapelował do szefa MSZ Radosława Sikorskiego, by w prawyborach, które mają wyłonić kandydata PO na prezydenta, zagłosowali na siebie nawzajem.